HET BOEK 'SPINOZA'S EMOTIELEER'

Spinoza inspires people

Het meest interessante deel van Spinoza’s filosofie is de emotieleer in E3. Hier toont Spinoza zich vooral als een menswetenschapper, die goed gekeken heeft naar het gedrag van mensen. Het is gebruikelijk om Spinoza’s visie op de emoties aan te duiden als een emotieleer. Misschien zou het beter zijn om te spreken van een emotietheorie. Zijn visie is een poging het emotionele gedrag van mensen te doorgronden op basis van oorzaak-gevolg relaties. Feitelijk stelt Spinoza dezelfde vragen als een emotiepsycholoog vandaag de dag. Namelijk:

  • Wat zijn emoties?
  • Welke emoties zijn er zo al?
  • Hoe werken ze en wat is hun functie?

De moderne emotiepsychologie is in jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw in een stroomversnelling geraakt onder invloed van nieuwe inzichten in de cognitieve psychologie, de evolutietheorie en het hersenonderzoek. Daarbij is het opmerkelijk dat Spinoza nog steeds als inspiratiebron wordt gebruikt voor theorievorming, getuige de bewondering die doorklinkt bij de emotiepsycholoog Nico Frijda en de neurowetenschapper Antonio Damasio.

Wanneer we ons laten raken door Spinoza’s emotieleer zoals die ontwikkeld wordt in deel 3 van de Ethica, dan staat ons een eerste grote verrassing te wachten. We worden namelijk geconfronteerd met de kern van ons bestaan. De emoties, zo laat Spinoza overduidelijk zien, dringen door tot in onze ‘ziel’ en daardoor voelen we wie wij eigenlijk zijn. We kunnen ons er niet zomaar van losmaken; emoties zijn niet te beheersen, ze beheersen ons. Dat inzicht mag menigeen afschrikken of verontwaardigd afwijzen, toch is het de realiteit van ons menselijk bestaan.

Het boek ‘Spinoza's Emotieleer’ kunt u kosteloos als PDF bestand downloaden.

Om PDF bestanden te kunnen lezen dient u te beschikken over de software Adobe Acrobat Reader. Deze software is hier te downloaden.